SELÇUKLU SU KÜPLERİ
Anadolu Selçuklu Küp Detayı

Anadolu Selçuklu Küp Detayı

12-13.yy küp yüksekliği 36 cm, eni 28 cm

Anadolu Selçuklu Küp Ağzı

Anadolu Selçuklu Küp Ağzı

12-13.yy devetüyü hamurlu, sırsız, baskı ile barbutin yapılıp küp ağzına monte. Hayat ağacı ve kabartma aslan süslü

Anadolu Selçuklu Küp Detayı

Anadolu Selçuklu Küp Detayı

12-13.yy Üzerinde ay yüz ve badem gözlü insan yüzleri bulunmaktadır

Anadolu Selçuklu Küp Detayı

Anadolu Selçuklu Küp Detayı

12-13.yy Üzerine kalıp tekniği ile ok ucu ve spiraller yapılmıştır

Anadolu Selçuklu Küp Ağzı Kenarı

Anadolu Selçuklu Küp Ağzı Kenarı

12-13.yy devetüyü hamurlu, sırsız, barbutin ve kazıma teknikli. Üzerinde ufak daireler ve hayvan figürü mevcut

Anadolu Selçuklu Küp Detay

Anadolu Selçuklu Küp Detay

12-13.yy

Anadolu Selçuklu Küp Ağzı

Anadolu Selçuklu Küp Ağzı

12-13.yy Devetüyü hamurlu, sırsız, üç kulplu, kulpların üst kısmı burgulu, kazıma teknikli, üzerinde yer yer mavi renkli taşlar bulunur

Anadolu Selçuklu Küp

Anadolu Selçuklu Küp

13-14.yy koyu devetüyü hamurlu, sırsız, çift kulplu, çark kullanılmadan elle yapılmıştır. Gelişigüzel şekiller elle yapılıp sonradan monte edilmiş

TÜRK ve İSLAM ESERLERİ MÜZESİNDE 
ANADOLU SELÇUKLULARININ SU KÜPLERİ


İnsanoğlu, en eski çağlardan başlayarak, suyu küplerde korumuş, küplerle taşımıştır. 
Yalnız suyu mu? 

Şarabı, peyniri, balı da. Altın ve gümüş sikkeleri de. Ama bu küplerin yapımı için de su gerekmiştir. Su, toprak, ateş. Suyla yaratılan küp, içine suyu almış, adına su küpü denmiştir. 
Tarihöncesi dönemlerde, toprağı suyla karıştırıp yoğurmuşlar sonra elle biçim vererek güneşte kurutmuşlardır. Antik çağa gelindiğinde yine suyla yoğrulan toprak bu kez çömlekçi çarkında biçimlendirilmiş, ardından fırınlarda pişirilmiştir. 
Eski Yunan, Roma ve Bizans’ta da, Selçuklu ve Osmanlılarda da hep bu yöntem kullanılmıştır.

Küpler çeşitli figür ve desenlerle bezenmiş, bazen kök boyalarla boyanmış, bazen doğal hallerinde bırakılmış, bazen sırlanmış, bazen de sırsız olarak kullanılmıştır.

İstanbulda’ki Türk İslam Eserleri Müzesi’nde bulunan Anadolu Selçukluları ve Beylikler dönemine ilişkin su küpleri, estetik açıdan da türünün yetkin örnekleridir. 

12. ve 13. yüzyıllarda sırsız olarak yapılmış olan bu küplerde baskı ve barbutin tekniği kullanılmıştır. Dahası bunlardan birinin üstünde renkli taş kakmalar görülmektedir.

Söz konusu küpler, minyatürlerde de rastlanan, Selçuklu geleneğinde ay yüzlü ve badem gözlü insan yüzleriyle, bağdaş kurmuş oturan ( Selçuklu Oturuşu) insan figürleriyle, hayat ağaçlarıyla, boynuzlu dağ keçileriyle, madalyon içinde çift şahinlerle bezelidir.

Sunu : Cihan Soyhan
Fotoğraflar : Ali Konyalı

Anadolu Selçuklu Küp Parçası

Anadolu Selçuklu Küp Parçası

12-13. yy , Selçuklu tarzında oturan insan figürlü

Anadolu Selçuklu Küp Detayı

Anadolu Selçuklu Küp Detayı

12-13. yy Devetüyü hamurlu, sırsız

Anadolu Selçuklu Küp Ağzı

Anadolu Selçuklu Küp Ağzı

Selçuklu yüzleri (ay yüz, badem göz) ve kabartma aslanlarla kıvrımlı dallar, barbutin tekniği ile ağız kısmına monte

Anadolu Selçuklu Küp Ağzı

Anadolu Selçuklu Küp Ağzı

12-13.yy Devetüyü hamurlu, sırsız, hayat ağacı ve kabartma aslanlarla süslü

Anadolu Selçuklu Küp Ağzı

Anadolu Selçuklu Küp Ağzı

12-13. yy, Devetüyü hamurlu, sırsız

Anadolu Selçuklu Küpü

Anadolu Selçuklu Küpü

12-13. yy Devetüyü hamurlu, sırsız. Uzun gövedeli, kısa boyunlu, dört kulplu. Yükseklik :84cm

Anadolu Selçuklu Küp

Anadolu Selçuklu Küp

12-13.yy, yükseklik 68 cm

Anadolu Selçuklu Küp Parçası

Anadolu Selçuklu Küp Parçası

12-13.yy devetüyü hamurlu, sırsız, üzerinde dağ keçileri, damla ve rozet motifli, şahinler, Selçuklu tarzında oturan insan figürleri

Kaynak : P Dergisi Sayı 20

© 2016 LCN I TuvART Kültür ve Sanat Sitesi - Tüm Hakları Saklıdır.