439991907
top of page

Tuva Ne Demek? Tuva Adının Anlamı Nedir?

Tuva kelimesi ile ilgili olarak 20 yıl öncesine kadar çok kısıtlı bilgi vardı. TuvART, Tuva kelimesine özel ilgi gösterip, özel bir araştırmayı yaklaşık 25 yıl boyunca sürdürmüştür. Bununla ilgili de sayısız makale yayınlamıştır, hepsi de TuvART imzalıdır. Bu sebeple Tuva nedir, Tuva adının anlamı nedir konularında en net Tuva açıklamalarını bu makalede bulabilirsiniz.


su damlacıkları, TuvART

Tuva, farklı dillerde insanların olduğu gibi aynı dil ailesinde de insanların dil ve ağız kullanma biçiminie göre farklı yerlerde, ifade ediliş biçimlerinde farklı hallerde görülür.


Mesela Arap yarım adasına gelindiğinde "Tuba, Tubba" şeklinde söylenen kelime Tuva kelimesinin bir diğer söylem biçimidir.


Türklerin moğollar ile birlikte kurduğu devletin adı Toba'dır. Bu da Tuva kelimesinin ifade ediliş biçimindeki farklılıktır ve aslında aynı kelimedi.


Doğa, dua keliimeleri de Tuva kelimesinden türemiş Türkçe kelimelerdir.


Tuva, tek heceli ve tek sesli dil döneminde "Tu" kökü ile zamanla ek almaya başlayarak "Tuva" olmuştur. Kimi yerde b, kimi yerde v olan ara bağlayıcı ses Tuba ya da Tuva olarak seslendirilmesine yol açmıştır. Kimi yerde de u sesi yerine daha sert söylemle "ı" harfi gibi çıkan ses ile Tıva ya da Tıyva gibi seslendirilir.


Kazak ve Altay Türklerinde bugün bile "tuğ" şeklinde ifade edilen kelimenin türemişleri "tuğılgan" ya da tuğıljan şeklinde söylenir.


Muazzez İlmiye Çığ ile TuvART söyleşisinde de belirtildiği gibi Tu kelimesi Sümerce'de de "doğmak" anlamındadır.


Altay ve Kazak Türkçesinde de bugün TU, doğmak anlamında kullanılan kelimelerde köktür.


Tuğılgan kün > doğum günü

Tuğılgan jer > doğum yer, memleket


Kazım Mirşan ile TuvART söyleşisinde Tu kelimesinin ilk dönem Türkçesinden bu yana "doğuş" ifade eden anlamı netleştirilmiştir. v - b sesleri ara bağlaç ve a sesi ise durum ekidir.


bu sebeple TUVA kelimesinin anlamı "doğdu" demektir.

Hakas Türklerinde v - b ara bağlam seslerinin hidronim belirtmesi de "a" sesinin durumunu belirler. yani Doğdu ama neyden doğdu, diye sorduğumuzda "Sudan doğdu, sudan geldi" gibi bir anlam ortaya çıkar v - b seslerinin suyu işaret etmesi sebebiyle.


Tuva kelimesi, Kur'an'da da geçer. "Çıkar çarıklarını ey Musa! Şu an kutsal vadi, Tuva'dasın!" ayeti Ta-Ha suresinin başlarında yer alır. İşin ilginç kısmı ise Musa adının anlamı da "sudan gelen" demektir. Musa'nın bir sepete konup saraylılar tarafından bulunduğunda bu ad verilmişitir. Musa'nın anlamı sudan geldi demektir.


Kur'an'da "Kutsal Vadi" olarak belirtilen yerin Adıyaman Nemrut bölgesi olduğuna dair bir inanış bulunmaktadır. Ancak Kur'an'da Tuva kelimesinin anlamı hakkında bir bilgi verilmiyor. Sadece kutsal bir vadinin adı olduğu belirtiliyor.


Arap, fars, ibrani dillerinin de araştırılması yapıldığında DOĞUŞ anlamının sadece Türkçe'de var olduğu ve bu söylemle sadece Türkçe'de çok fazla kelimeye kök olduğu görülmüştür. İbranica ya da Arapça ya da Farsça bir kelime olmadığı ortaya çıkmıştır. Özellikle Sümer Türkçesi, burada büyük bir dayanaktır. Kaynak da Muazzez İlmiye Çığ'dır.


Tuva adının anlamı bu sebeple doğadan gelen, sudan yaratılmış olan anlamlarını içerir.


Ancak Tuva, Türklerin "yaratılış hikayesine" de ışık tutan bir kelimedir. Çünkü Türk mitolojisine göre dünyada her şey en başta sudan ibaretti. Bir tane hayat ağacı vardı ve ağacın tepesinde Tanrıça otururdu. Bu Tanrıça da Umay idi.


Tuva da sudan doğdu anlamı ile sudan yaratılan bir mite pas atmaktadır. Dolayısıyla mitolojik anlamda Yaratılış Efsanesini karşılayan kelimedir Tuva.


Kur'an'da da yaratılış açıklamalarında en başta her şeyin sudan yaratıldığı bilgisi paylaşılır.


SONUÇ:


Tuva, Türkçe bir kelimedir.

Türk coğrafyasında geniş yer alır.

Kerkük Türkülerinde bile "Benimle Tobalıdır" gibi bir ifade bugün de varlığını sürdürür.

Sümer Türkçesinde TU kök anlamı aynen yer almaktadır.


Arap coğrafyasında ise Tur şeklinde kullanımı Sümer döneminden kalan bir ibaredir.


TU - AN kelimelerinin bir araya gelmesinden de TURAN kelimesi oluşmuştur.

TUR da, iki heceli dilden önceki TU + R şeklinde bir kullandır. Türkçedir.


TuvART

Yorumlar


bottom of page