Ermeni Gönüllü Birlikleri - Belge 42 - Rus Arşivi Belgeleri - Ermeni birlikleri, Van'da Ermeni birliklerin yer alması, sonuçları

RGVİA. Fon 2100. Sayı 1. Dosya 558. Sayfa 324.

Ermeni birliklerinin sayısı, birlikteki askerlerde milli hedeflerin mevcut olduğu ve onların aziz rüyalarını oluşturduğu; Van’da Ermeni birliklerin yer alması ve sonuçları

KARARGAH

Başkomutanlık Karargah Başkanı’na

Şu anda artık beş Ermeni birliği oluşturulmuş ve bunların hepsi düşmanla doğrudan temas halinde bulunmaktadır. Van Bölgesinde dört birlik ve Karaderbent’te bir birlik bulunmaktadır. Bu birliklerin donanımlarında yaklaşık üç bin üç çizgili ve iki bin Mannliçer tüfek vardır. Daha sonra 4 birliğin daha oluşturulması için tüfek mermilerinin Ermeniler tarafından, Japonya’dan parasını kendileri ödeyerek satın alınması ve tüfeklerin, mermilerin alımından sonra teslim edilmesi koşuluyla, 3.000 Japon tüfeğinin tahsis edilmesine karar verilmiştir. Birliklerde bulunan tüfeklerin geri alınması mümkün değildir. Çünkü birlikler, 24 Nisan’dan beri savaştadırlar. Bunun dışında, berdan tüfekler Doğu halklarında hor görülmektedir ve bu durumda, yeniden silahlandırma dağılmayla eşdeğerdir.*

Ermenilerin ulusal bilinçleri kesinlikle mevcuttur ve onların aziz rüyalarını oluşturmaktadır; ancak, sınırlarımızdan uzakta, yönetimimiz ve kontrolümüz altında hareket eden 4-5 bin kişilik Ermeni birliklerinin mevcudiyeti bizim için neredeyse hiçbir tehlike oluşturmayacaktır.

Birlikler dağıldığında, gizli faaliyet gösteren bombacı örgütler çok daha tehlikelidirler. Çünkü Ermenilerin Van’ın fethine katılması, Türkiye’yi sallayacak bir gelişmedir. Hatta Van tekrar Türklere geri verilirse, bu durumda geriye kalan milisler, barış zamanında Türkiye ile mücadele etmek için bir nüve olacaklar; özellikle bombacılar ve huzursuzluk veren Ermeni unsurlar oraya gideceklerdir. Gürcü birliklerine gelince; ön planda bulunmaktadırlar ve bunların berdan tüfeklerle yeniden silahlandırılması, birliklerin pozisyonlarından çekilmesine eşdeğerdir. Sonuç olarak, onaylanmış ve başlatılmış olan oluşumların iptali arzu edilmemektedir. Çünkü bizim kararlarımıza karşı bir güvensizlik yaratabilir. Dahası, yeni oluşturulan birlikleri Türk topraklarının içerilerine taşımak için bekleniyor.

1047/6317

Yardımcı General Vorontsov-Daşkov.

Gönderildi: 24 Mayıs

Şifreleyen Teğmen Elzenger.

* Berdan tüfekler, tek atış yaptığından dolayı Osmanlı Ordusu’ndaki Vinçister tüfekleri karşısında zayıf kalmıştır.