TuvART

Batum’dan Türkiye’ye Ermenilerin geldiği; Ermeni gençlerinin, bağımsızlık için Türkiye’ye gitmelerinin teşviki; Zeytun isyanı.

Ermeni devrimcilerin Mısır’dan gelerek Türklere suikast düzenleyeceği.

Ermeniler arasında para vermelerin azaldığı, hatta Türkleri hırçınlaştırmamak için bu tür çabalara olumsuz bakıldığı.

Taşnaklara karşı köylünün tutumunu öğrenmek amacıyla görevlendirilen RAŞMACYAN’ın, sadece köylülerin değil, okullardaki öğretmenlerin de partiye olumsuz baktıklarını tespit etmesi.

Kürtlerin Ermenilere uyguladığı şiddetin doğru olduğu, ancak bunun şimdilik Ermeni katliamı karakteri taşımadığı, durumun her an değişebileceği; Jön Türk Hükümeti’nin, Ermenilere özerklikten ziyade, tüm ülkeyi kapsayan bir reform yapacağı, yapılan reformlarla adem-i merkeziyetin kabul edildiği ve Ermenilerin Trabzon Bölgesi’ne bağlandığı; İngiltere’nin Ermenilerle ilgili reform yerine tüm Osmanlı ülkesi için reform istemesi; Ermeni Patrikhanesinin reformların yapılmamasından

Türkiye’deki Taşnakların, Balkan Savaşı sonrası Doğu’da Müslüman nüfusun artacağından ve bunların Ermenilere kötü muamele yapacağından korkması ve Müslümanlara karşı koymak amacıyla Ermenilerin silahlanması.

27 Şubat 1913 tarihinde Erivan’da yapılan toplantıda köylünün Taşnaklara karşı tutumunun ele alındığı ve bunun araştırılması için RAŞMACYAN’ın görevlendirilmesi.

Nubar Paşa’nın, Ermeni halkı için Büyük Devletlere müracaat ettiği; Ermenilerin sadece reform istedikleri, isteklerinin Almanya tarafından da kabul edildiği; Rusya’nın izni ve onayı olmadan Nubar Paşa’nın şimdilik hiçbir adım atmaması.

Ermenilerin özerklik için çalıştıkları, aksi takdirde ilkbaharda isyan edecekleri; Doğu Anadolu’ya silah gönderildiği.

Vartkes ve Vratyan’ın para toplama çalışmaları.

Ermenilere gönderilen silahların miktarı ve kimler vasıtasıyla nereye gittiği.

Ermeni meselesi için Avrupa’ya gönderilen heyetin Ermenilerin kurtuluşunun sadece Rusların elinde olduğunu kabul etmesi. Ermenilerin Rusya’ya sempati duyduğu, Taşnaklardan memnun olmadığı, Balkan Savaşı bitene kadar beklenmesi gerektiği.

Gizli yazışmalarda çok dikkatli olmak gerektiği.

Ermeni halkının çıkarlarının korunması amacıyla Ermeniler tarafından Avrupa başkentlerine heyet gönderileceği, fakat bir gelişme olmadığı; Rusya'nın, Türkiye'de Ermenilerin durumunu düzenleyeceğine ilişkin vaadine Van Taşnaklarının başı olan Vramyan’ın şüpheyle baktığı; Türkiye’deki Taşnakların Ermeni meselesini alevlendirmek istedikleri.

Taşnakların etkisiyle Ermenilerin silahlandığı, ilkbaharda özerklik isteyecekleri.

Kafkasya’da yapılan Ermeni toplantısında Ermeni halkının çıkarlarının korunması amacıyla Avrupa başkentlerine heyet gönderileceği, bunun zamansız ve istenmeyen bir durum olduğu.

Ermenilere silah ve cephanenin nerelerden geldiği ve ne kadar olduğu, Taşnak Komitesinin genel silahlanma hakkındaki talimatının yankıları.

Taşnak Partisi’nin durumu için ajan gönderildiği, Müslümanların, Taşnakların faaliyetlerinin sona erdirilmesine bağlı olarak silahlandıkları iddialarının doğru olmadığı.

Ermenilerin özerklik elde etmek için isyana hazırlandıkları, Rusya ve Kafkasya’dan kendilerine para ve silah yardımı yapıldığı.

Gümrü, Erivan ve Gence’de Taşnak Partisi’nin faaliyetlerinin durdurulması karşısında yapılan protestolar ve Tatarların silahlanması.

Taşnakların faaliyetlerinin durdurulması nedeniyle Tatarların silahlandığı, Ermenilerden intikam alacakları iddiaları.