GARF. Fon 102. Sayı 1915. Dosya 14. Bölüm 79B. Sayfa
Arşak Camalyan’ın gönüllü toplamak için Şuşa’ya gittiği; Van’da Ermeniler arasında görüş ayrılığı çıktığı.
Kopya
Çok gizli
№ 1828
12.07.1915
RGVİA. Fon 2100. Sayı 1. Dosya 558. Sayfa 124
Zeytun Ermenilerinin liderleri ile Fransız-İngiliz yardımı olmadan Türklere karşı ne kadar etkili olabileceklerinin bildirilmesi
№ 1185 sayılı telgrafınız alındı. Benkendorf’un № 168 sayılı telgrafını referans gösteriyorum. Siz Ekselansları’ndan, Zeytun Örgütü’nün sorumlu liderlerinin isimlerini ve bunun yanı sıra, son durumda Türklere karşı Fransız-İngiliz askerlerinin desteği olmadan, kendi kendilerine ne kadar etkin olabileceklerini bana bildirmeyi reddetmemenizi rica ediyorum. Bu takımın yenilgisi halinde, Türkler tarafından halkın katledilmemesi için Zeytun Bölgesi’ne hangi güçlerin getirildiğini de bilmek isterim.
İmza Sazonov.
Deşifre: Stolitsa.
27.02.1915
RGVİA. Fon 2100. Sayı 1. Dosya 558. Sayfa 126.
İngiliz Hükümeti’nin Zeytun Ermenileri hakkında bilgi almak istediği, Ermenilerin silahları İskenderun ya da yakınından alıp alamayacakları.
Dışişleri Bakanı’nın, MAJESTELERİ İMPARATORUN Kafkasya Genel Valisi’ne gönderdiği, 26 Şubat 1915 tarih ve № 1068 sayılı telgrafının deşifresi.
Sizin № 1178 sayılı telgrafınızı referans alarak Londra Büyükelçisi telgraf çekti: “İngiliz Hükümeti, Ermeni Zeytun Örgütü hakkında daha ayrıntılı bilgi almak; özellikle, baş sorumlu liderlerini bilmek istemektedir. İngiliz Hükümeti, Ermenilerin silahları İskenderun’da ya da yakınında alma durumunun olup olamayacağının bildirilmesini istemektedir”.
İmza Sazonov.
Deşifre eden: Stolitsa
RGVİA. Fon 2100. Sayı 1. Dosya 558. Sayfa 125
Fransız temsilciye göre, Zeytun Ermenilerine silah tahsis etmenin imkansız olduğu ve İskenderun’a silah göndermenin tehlikeli olacağı
Dışişleri Bakanı’nın, Genel Vali’ye gönderdiği … (?) (belgede okunamamaktadır) Şubat 1915 tarih ve № 882 sayılı telgrafının deşifresi
№ 1185 sayılı telgrafınız alındı. Paris Büyükelçisi telgraf çekti: Delcassé’nin dediğine göre; Fransız temsilcisi, Zeytun Ermenileri için onların gerçekten ihtiyacı olan silahları tahsis etme imkânından maalesef yoksunmuş… (?) (belgede okunamamaktadır) onların üretimlerini artırması beklenebilir. Bu durumda Delcassé, her hâlükârda silahların Ermenilere teslim edileceğinin şüpheli olduğu, dolayısıyla İskenderun’a silah göndermenin tehlikeli olacağını fark etmiş.
İmza: Sazonov.
[Mühür] İstihbarat Bölümü